Stary cz這wiek i morze | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
opracowaniestreszczeniebohaterowie篡cie i tw鏎czo嗆 autoratest   
Jeste w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Stary cz這wiek i morze

„Stary cz這wiek i morze” jako opowiadanie - parabola

© - artyku chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marl璕a

Parabola, zwana tak瞠 przypowie軼i, jest gatunkiem literackim, kt鏎y niesie ze sob przes豉nie moralne lub dydaktyczne.

Do cech formalnych paraboli zalicza si:
- schematyczn fabu喚,
- uproszczon konstrukcj postaci,
- obiektywno嗆 narracji.

Wy瞠j wymienione cechy s逝膨 alegorycznemu lub symbolicznemu odczytaniu 鈍iata przedstawionego w dziele literackim. W przypowie軼iach odnajdujemy zawsze dwie p豉szczyzny wydarze – realn (przedstawion w dziele) i alegoryczn. Parabol zalicza si do literatury moralistyczo – dydaktycznej. Przypowie嗆 s逝篡 do przekazywania tre軼i uniwersalnych.

Opowiadanie Ernesta Hemingwaya mo瞠 by odczytywana na wiele sposob闚. Jeden z nich zaproponowa Lech Burdecki, autor wst瘼u do polskiego wydania „Starego cz這wieka i morza” z 1987 roku. Wed逝g niego Santiago ponosi win za sw pora磬. Przekroczy swoje mo磧iwo軼i wyp造waj帷 zbyt daleko i podejmuj帷 walk z marlinem. Kar za jego pych by豉 utrata wspania貫j zdobyczy i upokorzenie. Burdecki uwa瘸, i stary rybak chcia zbyt wiele osi庵n望, pomimo, i nie mia do tego predyspozycji.

Inni dopatruj si w opowie軼i przestrogi przed samotno軼i. Wskazuj, i Santiago z pewno軼i poradzi豚y sobie du穎 lepiej, gdyby by z nim ch這piec. Sam rybak doskonale zdawa sobie z tego spraw, lecz podj掖 walk samotnie i pokona造 go rekiny.

Bardzo oryginaln interpretacj jest ta, w kt鏎ej upatruje si podobie雟tw pomi璠zy Santiago a Jezusem Chrystusem. Pierwszym elementem tego por闚nania s d這nie rybaka: „(…) r璚e mia poorane g喚bokimi szramami od wyci庵ania link ci篹kich ryb. Ale 瘸dna z tych szram nie by豉 鈍ie瘸. By造 one tak stare jak erozje na bezrybnej pustyni”. Gdy zaczynaj krwawi podczas zmaga z wielkim marlinem podobie雟two do przebitych gwo寮ziami d這ni Jezusa jest oczywiste. Zm璚zenie oraz wielkie fizyczne cierpienie s kolejn wsp鏊n cech starca i Chrystusa. Znamienny dla tej interpretacji utworu jest fragment: „Wyj掖 maszt, zwin掖 瘸giel i obwi您a go. Nast瘼nie zarzuci maszt na rami i zacz掖 wspina si na brzeg (…) na g鏎ze upad i przele瘸 jaki czas z masztem na ramieniu. Usi這wa si podnie嗆. By這 to jednak zbyt trudne, wi璚 siedzia tam, trzymaj帷 maszt na ramieniu i patrza na drog (…) Wreszcie od這篡 masz i wsta. D德ign掖 go, zarzuci na rami i ruszy drog. Musia siada pi耩 razy, nim dotar do swojej chaty”. Podobie雟two tej sceny do drogi krzy穎wej Jezusa narzuca si niemal samoczynnie. Kolejnym, bardzo wa積ym, elementem takiej interpretacji jest zwr鏂enie uwagi na cechy osobowo軼iowe por闚nywanych postaci. W tym kontek軼ie opowiadanie niesie ze sob pochwa喚 takich cech jak odwaga, determinacja oraz zdolno嗆 do po鈍i璚enia si dla wyznawanych przez siebie idei.


Jednak najg喚bszym przes豉niem, jakie niesie za sob „Stary cz這wiek i morze” jest konieczno嗆 podejmowania nadaj帷ego 篡ciu sens dzia豉nia, cho熲y wydawa這 si ono niewykonalne. Santiago, nie poddaj帷 si marlinowi, zrealizowa si nie tylko jako rybak, lecz r闚nie, a mo瞠 przede wszystkim, jako cz這wiek: „poka輳 mu, co potrafi cz這wiek i co cz這wiek mo瞠 wytrzyma”. Przeciwstawi si wielkiej sile, kt鏎a wydawa豉 si go przerasta i pokona j. Wielka ryba pos逝篡豉 Hemingwayowi za wspania陰 metafor. Dzi瘯i temu ka盥y czytelnik mo瞠 identyfikowa si z Santiago i odczytywa tre嗆 opowie軼i na sw鎩 w豉sny spos鏏. Przyk豉dowo zamiast marlina wystarczy podstawi takie poj璚ia jak choroba, marzenie czy cokolwiek innego, z czym zmaga si zwyk造 cz這wiek. Autor pokaza, jak nale篡 walczy ze swoj „wielk ryb”. Przes豉nie „Starego cz這wieka i morza”, pomimo smutnego zako鎍zenia jest bardzo pozytywne i krzepi帷e. Ta pi瘯na historia przywraca wiar w cz這wieka, kt鏎ego „mo積a zniszczy, ale nie pokona”.



On chce TO zrobi,
a Ty nie jeste gotowa?

10 zda, kt鏎e pomogą Ci
zatrzyma ch這paka przy sobie!

M鎩 pierwszy raz...

Szybki test:

Najg喚bszym przes豉niem, jakie niesie za sob „Stary cz這wiek i morze” jest:
a) unikanie samotno軼i
b) wiara, 瞠 cz這wiek do ko鎍a 篡cia pozostaje m這dy duchem
c) warto嗆 przyja幡i
d) konieczno嗆 podejmowania dzia豉nia
Rozwi您anie

Do cech formalnych paraboli zalicza si:
a) schematyczn fabu喚
b) obiektywno嗆 narracji
c) uproszczon konstrukcj postaci
d) wszystkie odpowiedzi s poprawne
Rozwi您anie

Lech Burdecki, autor wst瘼u do polskiego wydania „Starego cz這wieka i morza” uwa瘸, 瞠:
a) utrata merlina jest kar za pych Santiago
b) Santiago przekroczy swoje mo磧iwo軼i wyp造waj帷 zbyt daleko
c) wszystkie odpowiedzi s poprawne
d) Santiago ponosi win za sw pora磬
Rozwi您anie

Zobacz inne artyku造:

Inne
„Stary cz這wiek i morze” – streszczenie szczeg馧owe
Charakterystyka Santiago - „By starym cz這wiekiem, kt鏎y 這wi ryby w Golfsztromie (…)”
Geneza „Starego cz這wieka i morze”
Czas i miejsce akcji opowiadania „Stary cz這wiek i morze”
„Stary cz這wiek i morze” – streszczenie w pigu販e
Charakterystyka pozosta造ch bohater闚 opowiadania „Stary cz這wiek i morze”
Problematyka opowiadania „Stary cz這wiek i morze”
„Stary cz這wiek i morze” jako opowiadanie - parabola
Problem dumy, zwyci瘰twa i kl瘰ki w opowiadaniu „Stary cz這wiek i morze”
Motyw przyja幡i w opowiadaniu „Stary cz這wiek i morze”
Symbolika „Starego cz這wieka i morza”
Motywy literackie w „Starym cz這wieku i morze”
„(…) cz這wiek nie jest stworzony do kl瘰ki - powiedzia. - Cz這wieka mo積a zniszczy, ale nie pokona”
Biografia Ernesta Hemingwaya
Plan wydarze opowiadania „Stary cz這wiek i morze”
Styl i narracja opowiadania „Stary cz這wiek i morze”
Kompozycja i struktura opowiadania „Stary cz這wiek i morze”
Kalendarium tw鏎czo軼i Ernesta Hemingwaya
Ekranizacje opowiadanie "Stary cz這wiek i morze"
Pierwowz鏎 Santiago?
Kim by Joe DiMaggio?
„Szcz窷cie jest czym, co przychodzi pod wieloma postaciami, wi璚 kt騜 je mo瞠 rozpozna?”
Wielcy o Hemingwayu
Najwa積iejsze cytaty – „Stary cz這wiek i morze”
Bibliografia





Tagi: