Stary cz這wiek i morze | inne lektury | kontakt | reklama | studia
opracowaniestreszczeniebohaterowie篡cie i tw鏎czo嗆 autoratest   

Geneza „Starego cz這wieka i morze”

„Ot騜, stary rybak z這wi wielkiego marlina, kt鏎y ci庵n掖 za sob 堯d daleko od brzegu. Po d逝gotrwa貫j upartej gonitwie przez fale starcowi uda這 si zabi ryb, ale znaczn jej cz窷 zjad造 rekiny, z kt鏎ymi rybak musia zaciekle walczy. Nie by w stanie pokona gro幡ych rywali, gdy coraz bardziej s豉b. Wi瘯sza cz窷 rekina zosta豉 zjedzona przez drapie積iki, za starzec zosta znaleziony przez innych ludzi morza, kiedy siedzia w 這dzi oszala造 z rozpaczy i p豉ka”. Tak brzmi fragment tekstu zatytu這wanego „Na b喚kitnej wodzie” autorstwa Hemingwaya, kt鏎y zosta opublikowany w 1936 ro... wi璚ej

* * *


Czas i miejsce akcji opowiadania „Stary cz這wiek i morze”

Akcja opowiadania ma miejsce w latach czterdziestych dwudziestego wieku. Rozgrywa si w przeci庵u trzech i p馧 doby (dzie i noc przed wyp造ni璚iem na po堯w, prawie dwie doby sp璠zone na wodzie oraz dzie po powrocie). Jest to szczeg鏊ny czas dla tytu這wego bohatera, poniewa od osiemdziesi璚iu czterech dni nie z這wi 瘸dnej ryby, dlatego postanawia wyp造n望 w morze dalej ni zwykle.

Wydarzenia opowiadania, w najwi瘯szej mierze, rozgrywaj si na morzu, w 這dzi Santiago. Na pocz徠ku, jak i na ko鎍u, towarzyszymy bohaterowi w jego chacie: „zbudowanej z twardych li軼i palmy kr鏊ewskiej, zwanych guano, ... wi璚ej

* * *

Kim by Joe DiMaggio?

Joseph Paul DiMaggio, urodzi si jako Giuseppe Paolo DiMaggio, Jr. 25 listopada 1914 roku, a zmar 8 marca 1999 roku. Ca豉 jego sportowa kariera, kt鏎a trwa豉 pi皻na軼ie lat, by豉 zwi您ana z jednym klubem, New York Yankees. Trzy razy by wybierany najlepszym zawodnikiem zawodowej ligi baseballowej MLB oraz a trzyna軼ie razy wzi掖 udzia w corocznym Meczu Gwiazd. Zaskarbi sobie uznanie kibic闚 dzi瘯i wspania貫j grze nie tylko w ataku, ale i w obronie. Jednak do pami璚i przeszed jako zawodnik, kt鏎y wk豉da wielkie serce w ka盥e spotkanie i w ka盥 akcj. Gdy ko鎍zy karier w wieku 36 lat, jego osi庵ni璚ia indywidualne by造 ba... wi璚ej

* * *

Plan wydarze opowiadania „Stary cz這wiek i morze”

1. Opis wygl康u Santiago i trudnej sytuacji, w jakiej si znajdowa. Starzec od osiemdziesi璚iu czterech dni nie z這wi 瘸dnej ryby.

2. Podczas wsp鏊nego pobytu w Tarasie, Santiago wyzna ch這pcu, swojemu jedynemu przyjacielowi, i nast瘼nego dnia ma zamiar wyp造n望 bardzo daleko w morze, aby tam szuka wielkich ryb.

3. M這dzieniec pomaga rybakowi zanie嗆 sprz皻 do chaty. Tego dnia przynosi Santiago ciep造 posi貫k i wraz z nim go spo篡wa. Ch這piec bardzo troszczy si o swojego przyjaciela. Gdy bohater zasn掖, przy郾i造 mu si lwy.

4.
Santiago wyrusza na po堯w z zamiarem z這wienia wielkiej ryby.

5. Na morzu c... wi璚ej

* * *

Problematyka opowiadania „Stary cz這wiek i morze”

„Stary cz這wiek i morze” to prosta opowie嗆 o starym kuba雟kim rybaku, kt鏎y podj掖 najtrudniejsz walk w swoim 篡ciu. Ten kr鏒ki utw鏎 porusza przede wszystkim kwestie ludzkiej wytrwa這軼i, odwagi, wiary we w豉sne mo磧iwo軼i, dumy, przyja幡i oraz kl瘰ki. Aby tego dokona Ernest Hemingway stworzy posta Santiago, kt鏎a przesz豉 do historii literatury jako odzwierciedlenie zasad wyznawanych przez wielkiego moralnego pisarza.

Przes豉nie opowiadania jest bardzo jasne, cz這wiek jest zdolny do osi庵ni璚ia ka盥ego celu, je郵i tylko pokona swoje s豉bo軼i. Wida to na przyk豉dzie starego rybaka, kt鏎y z... wi璚ej

* * *

Problem dumy, zwyci瘰twa i kl瘰ki w opowiadaniu „Stary cz這wiek i morze”

Jednym z poruszonych w opowiadaniu temat闚 jest zagadnienie dumy. Uczucie to zosta這 ukazane przez Hemingwaya w r騜nych aspektach. Po pierwsze Manolin robi wszystko, by duma Santiago nigdy nie ucierpia豉. M這dzieniec wiedzia, i starzec nie z這wi ryby od wielu dni, ale mimo to wci捫 powtarza mu, 瞠 jest najlepszym rybakiem, jakiego zna. Przez ca造 ten trudny okres pomaga swojemu przyjacielowi w tak dyskretny spos鏏, i ten nie odczuwa, 瞠 jest od kogo zale積y. Wida to w momencie, gdy bohater dzi瘯owa Manolinowi za posi貫k: „Dzi瘯uj ci - powiedzia stary. By zbyt prosty, 瞠by si zastanawia, kiedy osi庵n掖 pokor.... wi璚ej

* * *

Motyw przyja幡i w opowiadaniu „Stary cz這wiek i morze”

Poruszonym przez Hemingwaya w opowiadaniu „Stary cz這wiek i morze” zagadnieniem jest przyja潯. Niezwyk豉 wi篥, jaka istnia豉 mi璠zy starcem i kilkunastoletnim Manolinem by豉 bardzo specyficzna. Powsta豉 dzi瘯i wsp鏊nej mi這軼i obydwu do morza i 這wienia ryb.

Gdy ch這piec mia pi耩 lat starzec pozwala mu nosi sw鎩 osprz皻, a nawet zabiera go na po這wy. Od tamtej pory byli niemal nieroz陰czni. Stosunki, jakie mi璠zy nimi panowa造 by造 czym pomi璠zy relacjami ucze-mistrz, a ojciec-syn. Z pozoru szorstkie, ale tak naprawd serdeczne. Nie okazywali sobie uczu, nie byli wylewni w swoich wypowiedziach, lecz st... wi璚ej

* * *

„Stary cz這wiek i morze” jako opowiadanie - parabola

Parabola, zwana tak瞠 przypowie軼i, jest gatunkiem literackim, kt鏎y niesie ze sob przes豉nie moralne lub dydaktyczne.

Do cech formalnych paraboli zalicza si:
- schematyczn fabu喚,
- uproszczon konstrukcj postaci,
- obiektywno嗆 narracji.

Wy瞠j wymienione cechy s逝膨 alegorycznemu lub symbolicznemu odczytaniu 鈍iata przedstawionego w dziele literackim. W przypowie軼iach odnajdujemy zawsze dwie p豉szczyzny wydarze – realn (przedstawion w dziele) i alegoryczn. Parabol zalicza si do literatury moralistyczo – dydaktycznej. Przypowie嗆 s逝篡 do przekazywania tre軼i uniwersalnych.

Opowiadanie Ernesta... wi璚ej

* * *

Symbolika „Starego cz這wieka i morza”

畝giel 這dzi Santiago

„畝giel by wylatany workami od m彗i, a zwini皻y wygl康a jak sztandar nieodmiennej kl瘰ki”, dla niekt鏎ych rybak闚 to g堯wny bohater opowie軼i by chodz帷ym symbolem permanentnej pora磬i. Chocia p豉chta by豉 bardzo stara, to wci捫 sprawna, dzi瘯i niej Santiago m鏬 wyp造n望 wystarczaj帷o daleko, by z這wi swojego marlina. Podobnie jak 瘸giel, starzec sprawdzi si podczas swojej pr鏏y.

Maszt 這dzi Santiago

Niesiony na ramieniu przypomina krzy, kt鏎y ni鏀 Chrystus: „Wyj掖 maszt, zwin掖 瘸giel i obwi您a go. Nast瘼nie zarzuci maszt na rami i zacz掖 wspina si na ... wi璚ej

* * *

Motywy literackie w „Starym cz這wieku i morze”

Starzec – w opowiadaniu jest nim tytu這wy bohater. Santiago nie jest jednak typowym starcem, jak sam mawia o sobie: „Bo ze mnie dziwny staruch”. Posta ta zawiera wszelkie cechy osoby w podesz造m wieku. Cia這 rybaka pokryte by這 g喚bokimi zmarszczkami i bruzdami, lecz mia w sobie co z m這dzie鎍a, a mianowicie oczy, „kt鏎e mia造 t sam barw co morze i by造 weso貫 i niez這mne”. Jedn z g堯wnych cech Santiago by豉 篡ciowa m康ro嗆, jak posiada. Wyp造wa豉 ona z jego ogromnego do鈍iadczenia.

M這dzieniec – w „Starym cz這wieku i morzu” motyw ten uos... wi璚ej

* * *

Ekranizacje opowiadanie "Stary cz這wiek i morze"

Opowiadanie „Stary cz這wiek i morze” doczeka豉 si trzech adaptacji, z czego a dwie odnios造 oscarowy sukces.

Po raz pierwszy, film zatytu這wany tak samo jak utw鏎 Hemingwaya, ukaza si na ekranach kin w 10 lipca 1958 roku. Obraz wyre篡serowa John Sturges. W rol Santiago wcieli si znakomity aktor Spencer Tracy. Nad projektem czuwa sam Ernest Hemingway, kt鏎y by przez ca造 czas obecny na planie zdj璚iowym. M闚i si, i pisarzowi nie podoba si pomys obsadzenia Tracy’ego w g堯wnej roli, poniewa by zbyt gruby. Inaczej uwa瘸豉 jednak Ameryka雟ka Akademia Filmowa, poniewa w roku 1959 aktor z... wi璚ej

* * *

Najwa積iejsze cytaty – „Stary cz這wiek i morze”

„Wszystko w nim by這 stare pr鏂z oczu, kt鏎e mia造 t sam barw co morze i by造 weso貫 i niez這mne”.

„Jest wielu dobrych rybak闚 i kilku wspania造ch. Ale nie ma takiego jak ty”.

„Miesi帷, w kt鏎ym przychodz wielkie ryby - odpar stary. - Byle kto potrafi by rybakiem w maju”.

„Nie 郾i造 mu si ju burze ani kobiety, ani wielkie wydarzenia, ogromne ryby, b鎩ki czy mocowania, ani te w豉sna 穎na. Teraz 郾i ju tylko o r騜nych miejscach i o lwach na pla篡. W zmroku igra造 jak m這de koty, a on je kocha, podobnie jak kocha ch這pca. Ch這piec nie 郾i mu si nigdy”.

„畝l mu by這... wi璚ej

* * *

Bibliografia

1. Baker C., Ernest Hemingway: historia 篡cia, Warszawa 1979.

2. Burt D., 100 najwybitniejszych pisarzy wszech czas闚, Warszawa 2001.

3. Dybowski R., Wielcy pisarze ameryka雟cy, Warszawa 1958.

4. Elektorowicz L., Hemingway w oczach krytyki, Warszawa 1968.

5. Gribanow B., Hemingway, Warszawa 1981.

6. Hotchner A., Papa Hemingway: wspomnienia, Warszawa 2005.

7. Krzy瘸nowski J.R., Ernest Hemingway, Warszawa 1963.

8. Lamentowicz U., Stary cz這wiek i morze Ernesta Hemingwaya, Lublin 2004.

9. Wi郾iowksi B, Faulkner – Hemingway – Steinback, Warszawa 1963.... wi璚ej

* * *

Styl i narracja opowiadania „Stary cz這wiek i morze”

R闚nie z tego, o czym pisa, Hemingway s造n掖 r闚nie z tego jak pisa. Nielicznym artystom uda這 si osi庵n望 tak rozpoznawalny styl, jaki wypracowa Amerykanin. Wielu pisarzy pr鏏owa這 zbli篡 si do jego kunsztu z lepszym lub gorszym skutkiem. Tym, co czyni styl Hemingwaya niepowtarzalnym jest prostota i precyzja w zakresie doboru s堯w. Dzi瘯i temu jego powie軼i zamiast s bardziej efektywne ni efektowne.

Hemingway uwa瘸 narracj w pierwszej osobie za dramatyczn, lecz zbyt ograniczon i, jak sam przyznawa, du穎 czasu zaj窸o mu opanowanie narracji w trzeciej osobie, a do tego wszystkowiedz帷ej, z jak mo瞠my si spo... wi璚ej

* * *

Kompozycja i struktura opowiadania „Stary cz這wiek i morze”

Kompozycja utworu nie jest skomplikowana. Opowiadania przedstawia kilka dni z 篡cia starego kuba雟kiego rybaka, kt鏎y od osiemdziesi璚iu czterech dni nie z這wi 瘸dnej ryby. Czytelnik poznaje Santiago na dzie przed tym, zanim ten wyp造wa bardzo daleko od brzegu w nadziei na udany po堯w i przerwanie z貫j passy. Nast瘼nie autor opisuje trzydniow walk starca z wielkim marlinem oraz pr鏏 przyholowania go do l康u. W mi璠zyczasie, podczas pobytu na morzu g堯wny bohater wspomina lata swojej m這do軼i oraz t瘰kni za swoim jedynym przyjacielem – Manolinem. Opowie嗆 ko鎍zy si nast瘼nego dnia po powrocie wycie鎍zonego Santiag... wi璚ej

* * *

„(…) cz這wiek nie jest stworzony do kl瘰ki - powiedzia. - Cz這wieka mo積a zniszczy, ale nie pokona”

To wspania貫 zdanie, kt鏎e zdaje si by mottem opowiadania, jest wielk nauk 篡ciow dla ka盥ego czytelnika. Stary Santiago w momencie, gdy wielki marlin chwyci za jego przyn皻, by w beznadziejnej sytuacji. Przez osiemdziesi徠 cztery dni nie z這wi 瘸dnej ryby, przez co sta si po鄉iewiskiem rybackiej wioski, kt鏎ej mieszka鎍y nazwali go salao, co oznacza這 wielkiego pechowca.

Jednak瞠, Kuba鎍zyk nie przejmowa si opini innych i ka盥ego dnia wyp造wa w morze w nadziei, 瞠 z這wi swoj wymarzon wielk ryb. Co wi璚ej, autor opisuj帷 bohatera s這wami: „Wszystko w nim by這 stare
pr鏂z oczu, kt鏎e mia造 t... wi璚ej

* * *

Pierwowz鏎 Santiago?

Jednym z ulubionych zaj耩, mieszkaj帷ego w Hawanie ze swoj trzeci 穎n Hemingwaya by這 瞠glowanie i 這wienie ryb z pok豉du 堯dki, kt鏎 pisarz nazwa Pilar. Gros biograf闚 artysty jest zdania, 瞠 dzi瘯i temu hobby, Hemingway pozna pierwowz鏎 postaci Santiago – kuba雟kiego rybaka Gregorio Fuentesa.

Fuentes, dla przyjaci馧 Goyo, urodzi si w 1897 roku w miejscowo軼i Lanzarote, nale膨cej do Wysp Kanaryjskich. W wieku sze軼iu lat przyby na Kub, gdzie w roku 1928 pozna Hemingwaya. W latach trzydziestych ubieg貫go wieku ameryka雟ki pisarz zatrudni Goyo jako kapitana swojej 這dzi. Z czasem mi璠zy m篹czy... wi璚ej

* * *

„Szcz窷cie jest czym, co przychodzi pod wieloma postaciami, wi璚 kt騜 je mo瞠 rozpozna?”

S這wa te padaj z ust Santiago zaraz po stwierdzeniu: „Pogwa販i貫 swoje szcz窷cie, kiedy wyp造n掖e za daleko”. Wyznanie rybaka mo積a rozumie wielorako.

Je郵i zinterpretujemy je w kontek軼ie kr鏒kiej opowie軼i, b璠zie stanowi這 pocieszenie starego, wyczerpanego zmaganiem z ryb cz這wieka. Je郵i za zastanowimy si nad s這wami Santiago w szerszym uj璚iu, to uzmys這wimy sobie, i szcz窷cie jest uczuciem b康 stanem, kt鏎ego nie spos鏏 zdefiniowa. Ujawnia si w przer騜nych sytuacjach, pod wieloma postaciami, dla ka盥ego inaczej.

Santiago uwa瘸, 瞠 najwi瘯sz dobroci, jaka mo瞠 go spotka, b璠zie z這w... wi璚ej

* * *





Tagi: